OPZ na AI, część 5. Utrzymanie i odpowiedzialność za całość: darmowy model to nie darmowe utrzymanie

System AI starzeje się szybciej niż zwykłe oprogramowanie: zmieniają się modele, przepisy i dane. Piąty obszar wymagań dotyczy tego, co dzieje się po odbiorze, czyli przez większość życia systemu

Jeden odpowiedzialny za całość

Gdy coś przestaje działać, zamawiający nie powinien szukać winnego wśród kilku dostawców i społeczności projektu open source. Wykonawca odpowiada za działanie całego rozwiązania, także za komponenty open source i modele innych firm z listy komponentów w ofercie

Poprawki bezpieczeństwa i podatności

Wykonawca dostarcza poprawki bezpieczeństwa w określonym czasie i informuje zamawiającego o podatnościach i incydentach. Przepisy idą w tym samym kierunku:

• od 11 września 2026 roku producenci produktów z elementami cyfrowymi zgłaszają aktywnie wykorzystywane podatności (art. 14 Cyber Resilience Act)
• podmioty kluczowe i ważne muszą zarządzać bezpieczeństwem łańcucha dostaw produktów i usług ICT (ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa po nowelizacji z 2026 roku)
• podmioty finansowe zarządzają ryzykiem ze strony zewnętrznych dostawców usług ICT (art. 28 DORA)

Wsparcie przez cały okres umowy

Umowa powinna określać okres wsparcia, aktualizacje modeli i oprogramowania, czasy reakcji i naprawy oraz ceny po okresie podstawowym. Przy umowach na usługi zawieranych na dłużej niż 6 miesięcy Prawo zamówień publicznych wymaga też zasad zmiany wynagrodzenia, gdy zmienią się koszty realizacji (art. 439)

Kod i wiedza dla zamawiającego

Dla elementów tworzonych dla zamawiającego wykonawca przekazuje kod źródłowy albo składa go w depozycie, razem z dokumentacją potrzebną do utrzymania. Umowa określa też prawa zamawiającego do wyników, konfiguracji, poleceń i modeli dostrojonych na jego danych. Opis przedmiotu zamówienia może wskazać konieczność przeniesienia praw albo udzielenia licencji (art. 99 ust. 7 Pzp). Dzięki temu zamawiający nie zostaje bez wyjścia, gdy wykonawca zmieni ofertę albo zniknie z rynku

Jak to zapisać

• odpowiedzialność i wsparcie obejmujące wszystkie komponenty z listy w ofercie
• czasy dostarczenia poprawek w SLA i procedura zgłaszania incydentów
• parametry wsparcia, ceny po okresie podstawowym i zasady zmiany wynagrodzenia
• kod źródłowy albo depozyt i prawa do wyników

To część 5 z 9 serii „OPZ na AI krok po kroku”. Każde wymaganie z tego wpisu, z podpowiedzią, jak je sprawdzić w ofercie, znajdą Państwo na stronie Czego wymagać od systemu AI i jego dostawcy. Poprzednia część: gotowy produkt i doświadczenie dostawcy

Hasła ze Słownika zakupów AI: Cyber Resilience Act, NIS2 i krajowy system cyberbezpieczeństwa, DORA, opis przedmiotu zamówienia (OPZ)

Andrzej Albera

Od ponad 30 lat w projektach IT, także o znaczeniu krytycznym dla państwa. Doradza zarządom i zamawiającym, jak mądrze kupować, wdrażać i rozwijać AI