Kompetencje w zakresie AI. Art. 4 AI Act obowiązuje, choć Unia spiera się o jego przyszłość

Art. 4 AI Act jest krótki. Dostawcy i podmioty stosujące systemy AI mają podejmować środki, aby zapewnić, w możliwie największym stopniu, odpowiedni poziom kompetencji w zakresie AI wśród personelu i innych osób, które w ich imieniu zajmują się działaniem i wykorzystaniem tych systemów. Przepis stosuje się od 2 lutego 2025 roku i dotyczy każdej organizacji, która korzysta z AI, a nie tylko systemów wysokiego ryzyka

Co wyjaśniła Komisja

W pytaniach i odpowiedziach z maja 2025 roku Komisja Europejska wskazała, że przepis nie wymaga certyfikatów ani egzaminów. Do udokumentowania działań wystarczy wewnętrzny rejestr szkoleń i innych inicjatyw. Obowiązek obejmuje także wykonawców i usługodawców, którzy pracują z AI w imieniu organizacji. Samo odesłanie pracowników do instrukcji obsługi może nie wystarczyć. Nadzór nad tym obowiązkiem mają sprawować krajowe organy nadzoru rynku od sierpnia 2026 roku

Trzy pomysły na zmianę

W listopadzie 2025 roku Komisja zaproponowała w cyfrowym omnibusie, żeby obowiązek organizacji zastąpić zobowiązaniem Komisji i państw członkowskich do zachęcania dostawców i podmiotów stosujących do takich działań. Rada w stanowisku z 13 marca 2026 roku w dużej mierze poparła propozycję Komisji. Parlament Europejski 26 marca, głosami 569 do 45 przy 23 wstrzymujących się, przyjął inne podejście: dostawcy i podmioty stosujące mają podejmować środki wspierające podnoszenie kompetencji personelu, bez obowiązku zagwarantowania określonego poziomu, a Komisja i państwa członkowskie mają te wysiłki wspierać i upowszechniać kompetencje w społeczeństwie. Teraz o ostatecznym brzmieniu rozstrzygną rozmowy trójstronne

Co radzę

Dopóki zmiana nie zostanie uchwalona, art. 4 obowiązuje w obecnym brzmieniu. Niezależnie od wyniku negocjacji szkolenie ludzi, którzy korzystają z AI, i jego ślad w dokumentach to najtańszy dowód należytej staranności. Przyda się przy kontroli, przy skardze klienta i w sporze z dostawcą. Nie warto więc wstrzymywać szkoleń w oczekiwaniu na Brukselę

Aleksandra Albera

Prawniczka specjalizująca się w prawie nowych technologii: AI Act, systemy zarządzania AI według ISO/IEC 42001, cyberbezpieczeństwo i ochrona danych. Audytor wiodący ISO/IEC 42001. Czuwa nad prawną stroną zamówień, umów i dokumentacji AI