McKinsey szacuje, że wymogi suwerenności mogą dotyczyć 30-40 procent wydatków na AI, co odpowiada globalnemu rynkowi wartemu 500-600 mld dolarów do 2030 roku. Dla Europy ta sama firma szacuje możliwy dodatkowy wzrost PKB o 480 mld euro rocznie do końca dekady. To szacunki, a nie dane, ale dobrze pokazują stawkę
Wrocław: AI na serwerach miasta
We Wrocławiu ponad 300 systemów miejskich musi współpracować z nowymi rozwiązaniami AI. Miejska aplikacja oparta na polskim modelu Bielik działa na serwerach miasta, a agenci AI mają według miasta tylko wspierać pracowników, którzy podejmują decyzje. To rozsądny wzór: dane zostają w organizacji, a model można wymienić bez przebudowy całego środowiska
Państwo buduje moc obliczeniową
W lipcu rząd przyjął uchwałę o udziale w europejskim programie gigafabryk AI. Gigafabryka, o którą stara się Polska, ma mieć w pierwszym etapie co najmniej 25 tys. procesorów graficznych, a w latach 2029-2030 co najmniej 75 tys. Polska zagwarantowała wkład ponad 400 mln zł. Dla zamawiających to sygnał, że krajowa infrastruktura do uruchamiania modeli będzie rosła
Prawo po stronie kupującego
Unijny akt w sprawie danych (Data Act) przewiduje, że od 12 stycznia 2027 roku dostawcy usług przetwarzania danych, w tym chmury, nie będą pobierać opłat za zmianę dostawcy. To ważne przy umowach podpisywanych dziś: zmiana dostawcy ma być możliwa nie tylko w umowie, ale i w budżecie
Jak to zapisać w zamówieniu
- oddzielić aplikację od modelu, tak żeby model dało się wymienić bez wymiany systemu
- wymagać warstwy pośredniej (bramy AI), która rejestruje użycie i pilnuje zasad niezależnie od modelu
- zapisać eksport danych, bazy wiedzy i konfiguracji w otwartych formatach
- dobrać miejsce przetwarzania do wrażliwości danych: własna infrastruktura, chmura krajowa albo chmura publiczna
- sprawdzić, czy na wdrożenie można pozyskać środki unijne
Środki są dostępne także dla firm. Od 1 września działa nabór Digital Europe na cyberbezpieczne rozwiązania oparte na AI dla małych i średnich firm: pula 20 mln euro, dofinansowanie dla MŚP do 75 procent, wnioski do 14 stycznia 2027 roku
Co z tego wynika dla kupującego
- model wymienny bez wymiany aplikacji
- rejestr użycia i zasady niezależne od dostawcy modelu
- eksport danych w otwartych formatach zapisany w umowie
- miejsce przetwarzania dobrane do wrażliwości danych
Źródła
- McKinsey: Sovereign AI, 3.03.2026
- McKinsey: What is sovereign AI?, 6.03.2026
- ITwiz: Wrocław i nowy model usług publicznych, 21.01.2026
- ITwiz: Polska w finale wyścigu o gigafabrykę AI, 14.07.2026
- Akt w sprawie danych, rozporządzenie (UE) 2023/2854, EUR-Lex
- FFG: nabór Digital Europe AI4SME, wrzesień 2026
Stan na dzień publikacji: 15.09.2026