alberaplfirma doradcza

albera.pl / Blog / Kupowanie

Kupowanie4 min czytania

Jak nie zamknąć się u jednego dostawcy AI

Suwerenność AI brzmi jak temat dla rządów. W praktyce zaczyna się od decyzji każdego zamawiającego: gdzie są dane, kto liczy modele i ile kosztuje zmiana dostawcy

McKinsey szacuje, że wymogi suwerenności mogą dotyczyć 30-40 procent wydatków na AI, co odpowiada globalnemu rynkowi wartemu 500-600 mld dolarów do 2030 roku. Dla Europy ta sama firma szacuje możliwy dodatkowy wzrost PKB o 480 mld euro rocznie do końca dekady. To szacunki, a nie dane, ale dobrze pokazują stawkę

Wrocław: AI na serwerach miasta

We Wrocławiu ponad 300 systemów miejskich musi współpracować z nowymi rozwiązaniami AI. Miejska aplikacja oparta na polskim modelu Bielik działa na serwerach miasta, a agenci AI mają według miasta tylko wspierać pracowników, którzy podejmują decyzje. To rozsądny wzór: dane zostają w organizacji, a model można wymienić bez przebudowy całego środowiska

Państwo buduje moc obliczeniową

W lipcu rząd przyjął uchwałę o udziale w europejskim programie gigafabryk AI. Gigafabryka, o którą stara się Polska, ma mieć w pierwszym etapie co najmniej 25 tys. procesorów graficznych, a w latach 2029-2030 co najmniej 75 tys. Polska zagwarantowała wkład ponad 400 mln zł. Dla zamawiających to sygnał, że krajowa infrastruktura do uruchamiania modeli będzie rosła

Prawo po stronie kupującego

Unijny akt w sprawie danych (Data Act) przewiduje, że od 12 stycznia 2027 roku dostawcy usług przetwarzania danych, w tym chmury, nie będą pobierać opłat za zmianę dostawcy. To ważne przy umowach podpisywanych dziś: zmiana dostawcy ma być możliwa nie tylko w umowie, ale i w budżecie

Jak to zapisać w zamówieniu

  • oddzielić aplikację od modelu, tak żeby model dało się wymienić bez wymiany systemu
  • wymagać warstwy pośredniej (bramy AI), która rejestruje użycie i pilnuje zasad niezależnie od modelu
  • zapisać eksport danych, bazy wiedzy i konfiguracji w otwartych formatach
  • dobrać miejsce przetwarzania do wrażliwości danych: własna infrastruktura, chmura krajowa albo chmura publiczna
  • sprawdzić, czy na wdrożenie można pozyskać środki unijne

Środki są dostępne także dla firm. Od 1 września działa nabór Digital Europe na cyberbezpieczne rozwiązania oparte na AI dla małych i średnich firm: pula 20 mln euro, dofinansowanie dla MŚP do 75 procent, wnioski do 14 stycznia 2027 roku

Co z tego wynika dla kupującego

  • model wymienny bez wymiany aplikacji
  • rejestr użycia i zasady niezależne od dostawcy modelu
  • eksport danych w otwartych formatach zapisany w umowie
  • miejsce przetwarzania dobrane do wrażliwości danych
Andrzej Albera

Od ponad 30 lat w projektach IT, także o znaczeniu krytycznym dla państwa. Doradza zarządom i zamawiającym, jak mądrze kupować, wdrażać i rozwijać AI